วิทยาลัยการศึกษาตลอดชีวิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

หลักการและเหตุผล

ศูนย์ธรรมชาติวิทยาดอยสุเทพเฉลิมพระเกียรติฯ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านธรรมชาติวิทยาและนิเวศวิทยา โดยมีพันธกิจหลักในการบริการวิชาการแก่ชุมชนผ่านการจัดนิทรรศการ กิจกรรม และการอบรมต่างๆ ด้วยตระหนักถึงความสำคัญของการเรียนรู้และกระตุ้นให้นักเรียน นักศึกษา คนในชุมชน ตลอดจนประชาชนทั่วไป ได้เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจด้านธรรมชาติวิทยาและนิเวศวิทยา เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกแห่งการอนุรักษ์ ทั้งสร้างความตระหนักถึงคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ศูนย์ธรรมชาติวิทยาดอยสุเทพเฉลิมพระเกียรติฯ จึงได้ร่วมมือกับหน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า (FORRU) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในการจัด “หลักสูตรเทคโนโลยีการฟื้นฟูป่า รุ่นที่ 4” เพื่อให้ทุกกลุ่มเป้าหมายได้มีโอกาสเรียนรู้เรื่องราวเกี่ยวกับแนวคิดและแนวปฏิบัติสำหรับการฟื้นฟูป่าเขตร้อน เทคนิคการฟื้นฟูป่าด้วยวิธีพรรณไม้โครงสร้าง ขั้นตอนการฟื้นฟูป่าให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ รวมทั้งองค์ความรู้ในการใช้เทคโนโลยีเพื่อฟื้นฟูป่า โดยแบ่งเป็นการอบรมภาคทฤษฎีและการอบรมภาคปฏิบัติในรูปแบบออนไลน์ เพื่อให้ผู้เรียนมีความสามารถในการวางแผนขั้นตอนการฟื้นฟูป่าให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่
ทั้งนี้ หลักสูตรดังกล่าวดำเนินการผ่านทาง "วิทยาลัยการศึกษาตลอดชีวิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่" หรือ "CMU School of Lifelong Education: CMU-LE" เพื่อสนองตอบต่อยุทธศาสตร์ชาติทั้งในด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์และการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม

เนื้อหาของหลักสูตร

หลักสูตรนี้มีชั่วโมงการเรียนรู้รวม 25 ชั่วโมง โดยแบ่งเป็นการอบรมภาคทฤษฎี จำนวน 8 ชั่วโมง และการอบรมภาคปฏิบัติ จำนวน 17 ชั่วโมง มีเนื้อหาการอบรมแบ่งเป็นหัวข้อ ดังนี้

การอบรมภาคทฤษฎี จำนวน 8 หัวข้อ รวม 8 ชั่วโมง ทั้งหมด 19 คลิป
(ผู้เข้าอบรมรับชมเนื้อหาการบรรยายและทำแบบฝึกหัดท้ายหัวข้อบทเรียน)

หัวข้อที่	หัวข้อการอบรม	รูปแบบการอบรม	อาจารย์/วิทยากร
1	ระบบนิเวศป่าไม้ของประเทศไทย	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 1 ชั่วโมง/2 คลิป	ผศ.ดร.สุทธาธร ไชยเรืองศรี คณะวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
2	ระดับความเสื่อมโทรมของพื้นที่	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 1 ชั่วโมง/3 คลิป	ผศ.ดร.พิมลรัตน์ เทียนสวัสดิ์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
3	เทคนิคการฟื้นฟูป่าที่เหมาะสมกับระดับความเสื่อมโทรมของพื้นที่	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 1.5 ชั่วโมง/3 คลิป	อาจารย์ ดร.เดีย พนิตนาถ แชนนอน คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
4	ค่าใช้จ่ายและประโยชน์ของการฟื้นฟูป่า และความสำคัญของหอพรรณไม้ในการฟื้นฟูป่า	บรรยายภาษาอังกฤษพร้อมคำแปลภาษาไทย 1 ชั่วโมง/3 คลิป	รศ.ดร.สตีเฟน เอลเลียต หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ผศ.ดร.พิมลรัตน์ เทียนสวัสดิ์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
5	การเลือกชนิดไม้ยืนต้นเพื่อการฟื้นฟูป่า	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 1 ชั่วโมง/3 คลิป	ผศ.ดร.สุทธาธร ไชยเรืองศรี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
6	การสำรวจสภาพแวดล้อมของพื้นที่ก่อนการฟื้นฟู	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 30 นาที/1 คลิป	อาจารย์ ดร.เดีย พนิตนาถ แชนนอน คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
7	อนาคตของการฟื้นฟูป่า : การฟื้นฟูป่าแบบอัตโนมัติ	บรรยายภาษาอังกฤษพร้อมคำแปลภาษาไทย 1 ชั่วโมง/2 คลิป	รศ.ดร.สตีเฟน เอลเลียต หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
8	การดูแลพื้นที่หลังการฟื้นฟู และการติดตามผลการฟื้นฟูป่า	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 1 ชั่วโมง/2 คลิป	อาจารย์ ดร.เดีย พนิตนาถ แชนนอน คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

การอบรมภาคปฏิบัติ จำนวน 7 หัวข้ออบรม และ 1 หัวข้อฝึกปฏิบัติ รวม 17 ชั่วโมง ทั้งหมด 8 คลิป
(ผู้เข้าอบรมรับชมเนื้อหาการบรรยาย พร้อมฝึกปฏิบัติการ และทำแบบฝึกหัดท้ายหัวข้อบทเรียน)

หัวข้อที่	หัวข้อการอบรม	รูปแบบการอบรม	อาจารย์/วิทยากร
1	การสำรวจสภาพแวดล้อมของพื้นที่ก่อนการฟื้นฟูจากภาคพื้นดิน และอากาศยานไร้คนขับ	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 3 ชั่วโมง/1 คลิป)	นายจาริก กรอบทอง หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
2	การวิเคราะห์ภาพถ่ายเบื้องต้น	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 3 ชั่วโมง/1 คลิป	นายจาริก กรอบทอง หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
3	การวางแผนการฟื้นฟูป่า กรณีศึกษาจากม่อนล่อง	การบรรยายและพูดคุยกับผู้เรียนผ่าน Zoom 2 ชั่วโมง/1 คลิป	ผศ.ดร.พิมลรัตน์ เทียนสวัสดิ์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
4	การเก็บข้อมูลชีพลักษณ์ ตัวอย่างพรรณไม้อ้างอิง และการเก็บเมล็ด	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย/1.5 ชั่วโมง/1 คลิป	นางสาวรัตนมน อ้ายเสาร์ หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
5	การจัดการเมล็ด และต้นกล้าในเรือนเพาะชำ	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 2 ชั่วโมง/1 คลิป	นายโชติกุล ปกรสิทธิ์ หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นายอภิวิชญ์ จันทร์ใส หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
6	การเตรียมพื้นที่และการเตรียมต้นกล้าก่อนการฟื้นฟู	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 2 ชั่วโมง/1 คลิป	นางสาวรัตนมน อ้ายเสาร์ หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นายอภิวิชญ์ จันทร์ใส หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
7	การปลูกต้นกล้า และการดูแลต้นกล้าหลังการปลูก	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 2.5 ชั่วโมง/1 คลิป	นางสาวขวัญภิรมณ์ ณะเรืองศรี หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
8	การฝึกปฏิบัติเพาะเมล็ด	บรรยายโดยใช้ภาษาไทย 1 ชั่วโมง/1 คลิป	นายอภิวิชญ์ จันทร์ใสหน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

หมายเหตุ ผู้สอนภาคบรรยายและภาคปฏิบัติ เป็นคณาจารย์จากภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และเจ้าหน้าที่จากหน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า (FORRU) คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

อุปกรณ์สำหรับการฝึกปฏิบัติ (ผู้อบรมฝึกปฏิบัติด้วยตนเองโดยใช้อุปกรณ์ที่ทางหลักสูตรจัดส่งให้)
1. วัสดุสำหรับการเพาะเมล็ด อาทิ ถาดเพาะ เมล็ดพรรณไม้ท้องถิ่น ดินปลูก ป้าย Tag ถุงดำ วัสดุปลูก
2. เอกสารประกอบการเรียน อาทิ หนังสือปลูกให้เป็นป่า ตารางเก็บข้อมูลการงอกของเมล็ด
หมายเหตุ รายการอุปกรณ์สำหรับการฝึกปฏิบัติสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสม

ขอบคุณ