วิทยาลัยการศึกษาตลอดชีวิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

หลักการและเหตุผล

ในปัจจุบัน สังคมต้องเผชิญกับความท้าทายทางเศรษฐกิจและสังคมที่มีความซับซ้อนและเปลี่ยนแปลง อย่างรวดเร็ว การส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจ และทักษะด้านเศรษฐศาสตร์ในหมู่ประชาชนทุกช่วงวัยจึงมี ความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้สามารถวิเคราะห์สถานการณ์ทางเศรษฐกิจ วางแผนการใช้ทรัพยากร ตัดสินใจทาง การเงิน และดำรงชีวิตอย่างมีเป้าหมายและยั่งยืน
คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในฐานะสถาบันการศึกษาและวิจัยชั้นนำด้านเศรษฐศาสตร์ ระดับภูมิภาค ที่มุ่งขับเคลื่อนองค์ความรู้และนวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาและความท้าทายของสังคม ได้เล็งเห็น ความสำคัญของการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านเศรษฐศาสตร์ให้สามารถเข้าถึงได้ในทุกกลุ่มประชากร ทั้งในระดับ เยาวชน วัยทำงาน และผู้สูงอายุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของสังคมไทยที่กำลังเปลี่ยนผ่านสู่สังคมฐานความรู้ และการพัฒนาที่ยั่งยืน
จากบริบทดังกล่าว จึงได้จัดทำ โครงการ ECON2L (To Learn Smart & To Live Wise): เรียนรู้เศรษฐศาสตร์อย่างชาญฉลาด ใช้ชีวิตอย่างมีเป้าหมาย ขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและส่งเสริมการเรียนรู้ด้านเศรษฐศาสตร์ในรูปแบบที่เข้าใจง่าย เชื่อมโยงกับชีวิตประจำวัน และสามารถนำไปใช้ได้จริง เพื่อเสริมสร้างทักษะการคิดวิเคราะห์ การตัดสินใจเชิงระบบ และการดำรงชีวิตอย่างมีคุณภาพในระยะยาว โดยมีกิจกรรมโครงการย่อย ได้แก่ โครงการ Smart Economics for Life ซึ่งถูกออกแบบมาเพื่อเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับศักยภาพของอาจารย์ในคณะเศรษฐศาสตร์ ให้ก้าวทันต่อการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยีในโลกยุคใหม่ โดยโครงการจะต่อยอดองค์ความรู้ของบุคลากรด้วยการพัฒนาเป็นหลักสูตรอบรมที่เปิดกว้างให้กับบุคคลภายนอก ไม่ว่าจะเป็นนักธุรกิจ ผู้ประกอบการ นักวิชาการ นักเรียน นักศึกษา หรือบุคคลทั่วไปที่สนใจเศรษฐศาสตร์ เพื่อให้ทุกคนได้เข้าถึงองค์ความรู้ที่ทันสมัย นำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง และสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อเศรษฐกิจและสังคมในระยะยาว

เนื้อหาของหลักสูตร

กำหนดการหลักสูตรอบรม “มองอนาคตเชิงกลยุทธ์ (Strategic Foresight Workshop)”
(ระยะเวลาอบรม 6 ชั่วโมง)
วิทยากร : รองศาสตราจารย์ ดร.วรพล ยะมะกะ
วันเสาร์ที่ 28 มีนาคม 2569 เวลา 09.00 - 16.00 น. ผ่าน Zoom Meeting (จะแจ้งให้ทราบผ่าน E-mail)

เวลา	เนื้อหา	กิจกรรม
09.00 - 09.45 น. (45 นาที)	แนวคิดและทฤษฎี 1. บทนำและบริบทของ Foresight • ความหมายของ Foresight: ต่างจากForecast อย่างไร • จุดประสงค์ของการทำ Foresight Analysisในเชิงนโยบาย และธุรกิจ • ตัวอย่างการใช้ Foresight ในองค์กรต่างประเทศ เช่น OECD, UNDP, World Economic Forum	ให้ผู้เข้าร่วมตอบคำถาม “อนาคตขององค์กร/ ภาคส่วนของคุณในอีก 10 ปีข้างหน้าจะเป็น อย่างไร?” (ใช้ Mentimeter หรือ post-it)
09.45 - 11.00 น. (1 ชั่วโมง 15 นาที)	2. กระบวนการและเครื่องมือสำคัญ • ขั้นตอนของ Foresight Process o Horizon Scanning o Trend Analysis o Uncertainty Mapping o Scenario Building o Backcasting / Strategy Design • เครื่องมือหลัก เช่น Delphi, Cross-impact analysis เป็นต้น
11.00 - 12.00 น. (1 ชั่วโมง)	3. การวิเคราะห์แนวโน้มและสัญญาณอนาคต • วิธีระบุ “สัญญาณอนาคต” (weak signals) • การคัดกรองแนวโน้มสำคัญ (key drivers) • การจัดกลุ่มแนวโน้มเป็นโอกาส/ความเสี่ยง
12.00 - 13.00 น.	พักกลางวัน
13.00 - 14.00 น. (1 ชั่วโมง)	การลงมือปฏิบัติจริง 4. การออกแบบแบบสอบถาม Foresight • โครงสร้างของแบบสอบถาม Foresight (Delphi/Expert Survey) • เทคนิคการตั้งคำถามเพื่อให้ได้มุมมองเชิงอนาคต (qualitative & quantitative) • การออกแบบคำถามเชิงแนวโน้มและความน่าจะเป็น • การเลือกผู้ตอบ: ผู้เชี่ยวชาญ, ผู้กำหนดนโยบาย, ภาคธุรกิจ	ออกแบบร่างแบบสอบถาม 1 ชุด (5-7 คำถาม) สำหรับวิเคราะห์แนวโน้ม อนาคตในหัวข้อที่กำหนด เช่น “อนาคต ของเศรษฐกิจ หรือ อนาคตธุรกิจ ตลาดของท่าน”
14.00 - 15.15 น. (1 ชั่วโมง 15 นาที)	5. การพยากรณ์และการสร้างฉากทัศน์ • การสังเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถาม • การพยากรณ์แนวโน้ม (ใช้ข้อมูลเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ) • การสร้าง Scenario Matrix (แกนแนวโน้มหลัก 2 แกน เช่น “การเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี” × “นโยบายภาครัฐ”) • การตั้งชื่อและอธิบายฉากทัศน์ (Optimistic, Pessimistic, Transformative)	ให้แต่ละกลุ่มสร้างฉากทัศน์ 2–3 แบบ และ อธิบายผลกระทบที่คาดว่าจะเกิดขึ้น
15.15 - 16.00 น. (45 นาที)	6. การนำ Foresight สู่การวางแผนเชิงกลยุทธ์ • วิธีใช้ผล Foresight ในการออกแบบนโยบาย/กลยุทธ์องค์กร • ตัวอย่าง “Backcasting” - การออกแบบเส้นทางสู่อนาคตที่ต้องการ • สรุปและสะท้อนผลการเรียนรู้	ให้แต่ละกลุ่มนำเสนอฉากทัศน์ของตนและ แนวทางเชิงกลยุทธ์สั้นๆ
16.00 น.	เสร็จสิ้นการอบรม

หมายเหตุ กำหนดการอาจมีการเปลี่ยนแปลงตามความเหมาะสม

ขอบคุณ