การบริบาลทางเภสัชกรรม สาขาการประเมินและติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาเป็นหลักสูตรภาคปฏิบัติ 16 สัปดาห์ โดยมีเนื้อหาทางทฤษฎีสอดแทรกตลอดระยะของการฝึกปฏิบัติงาน โดยเภสัชกรที่เข้ารับการฝึกจะได้มีโอกาสปฏิบัติงานร่วมกับสหวิชาชีพที่มีความชำนาญในการบริบาลเภสัชกรรมในผู้ป่วยที่เกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาในโรงพยาบาล

กำหนดการอบรมระยะเวลา 16 สัปดาห์ (ฝึกปฏิบัติ ณ โรงพยาบาลลำปาง) โดยมีรอบการอบรม 2 รอบ เพื่อให้ผู้เสมัครได้เลือกตามช่วงที่สะดวก ได้แก่
รอบการอบรมที่ 1   วันที่ 1 มิถุนายน - 30 กันยายน 2569  
รอบการอบรมที่ 2   วันที่ 1 ตุลาคม 2569 - 31 มกราคม 2570 

** ผู้สมัครต้องเลือก "รอบการอบรม" ตั้งแต่วันที่ทำการสมัครหลักสูตร **

ผู้สมัครสามารถดาวน์โหลดเอกสารได้ดังนี้
1) ใบสมัครเพื่อแสดงความจำนงเข้าร่วมอบรม : https://cmu.to/obde4
2) หนังสือเชิญอบรมเพื่อเป็นเอกสารแนบสำหรับต้นสังกัด : https://cmu.to/obde4

ประกาศผลการคัดเลือกผู้สมัครหลักสูตร : https://cmu.to/ddB4h

การติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา (Adverse Drug Reaction Monitoring: ADR monitoring) มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความปลอดภัยของผู้ป่วยและประสิทธิภาพของการรักษาทางยา ซึ่งการติดตามอาการไม่พึงประสงค์จะช่วยลดความเสี่ยงที่ผู้ป่วยจะได้รับอันตรายจากการใช้ยา ทำให้แพทย์สามารถปรับปรุงการรักษาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย และข้อมูลจากการติดตามอาการไม่พึงประสงค์ที่มีการรวบรวมรายงานส่งไปยังศูนย์เฝ้าระวังความปลอดภัยด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ (Health Product Vigilance center: HPVC) ยังช่วยให้สามารถตรวจจับและประเมินสัญญาณความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์สุขภาพ ซึ่งรวมถึงยาอีกด้วย ในระดับโรงพยาบาล แพทย์และพยาบาลมีบทบาทสำคัญในการสังเกตและรายงานอาการไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วย ทั้งนี้ เภสัชกรโรงพยาบาล เป็นผู้ที่มีหน้าที่รับผิดชอบโดยตรงในงานบริบาลทางเภสัชกรรมด้านการติดตาม ADRs ที่ได้รับการรายงานจากบุคลากรทางการแพทย์อื่นๆ อันประกอบด้วย การสัมภาษณ์และเก็บข้อมูลประวัติการใช้ยาและอาการที่เกิดขึ้น การบันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับอาการไม่พึงประสงค์ การประเมินความสัมพันธ์ระหว่างอาการไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นกับยาที่ใช้ การวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อหาสาเหตุและแนวโน้มของอาการไม่พึงประสงค์ การให้คำปรึกษาผู้ป่วยและบุคลากรทางการแพทย์เกี่ยวกับอาการไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้น การพัฒนาระบบการติดตามอาการไม่พึงประสงค์ให้มีประสิทธิภาพและครอบคลุมมากขึ้น และเป็นผู้รวบรวมและรายงาน ADRs ที่พบเจอไปยังศูนย์ HPVC ดังนั้น จึงนับได้ว่าเภสัชกรมีบทบาทที่สำคัญอย่างยิ่งในการติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาในโรงพยาบาล
การทบทวนความรู้และทักษะในการติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาเป็นสิ่งสำคัญสำหรับเภสัชกร เนื่องจากวงการแพทย์และเภสัชกรรมมีการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง มีการค้นพบยาใหม่ และการเปลี่ยนแปลงแนวทางการรักษา อีกทั้งยังมีข้อมูลเกี่ยวกับอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่ถูกรายงานเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะช่วยทำให้เภสัชกรสามารถระบุและจัดการกับอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ ลดความเสี่ยงที่ผู้ป่วยจะได้รับอันตราย สามารถให้คำแนะนำที่เหมาะสมแก่ผู้ป่วยและทีมแพทย์ ซึ่งช่วยทำให้การรักษามีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนี้ยังเป็นการพัฒนาวิชาชีพ ทำให้เภสัชกรมีความเชี่ยวชาญและสามารถให้บริการที่มีคุณภาพสูง ดังนั้น คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลลำปาง จึงร่วมกันจัดให้มีหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพเภสัชกรรม สาขาการประเมินและติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา หลักสูตรภาคปฏิบัติ 16 สัปดาห์ โดยเป็นการฝึกอบรมระยะสั้นที่มุ่งเน้นให้ผู้เข้าอบรมเข้าใจถึงหลักการทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ ซึ่งกำหนดให้เภสัชกรฝึกปฏิบัติงาน ณ หอผู้ป่วยในทั้งแผนกผู้ใหญ่และเด็ก รวมถึงแผนกผู้ป่วยนอก ของโรงพยาบาลลำปาง อันจะช่วยเพิ่มพูนองค์ความรู้ ทักษะ และประสบการณ์ให้แก่เภสัชกรที่มีหน้าที่ดูแลและติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา เพื่อที่จะสามารถนำไปปฏิบัติตลอดจนริเริ่มการให้บริบาลทางเภสัชกรรมด้านการประเมินและติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาได้จริงเมื่อสำเร็จการอบรม เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาที่มีความปลอดภัยและประสิทธิภาพสูงสุด

หลักสูตรอบรมระยะสั้นการฝึกอบรมระยะสั้นการบริบาลทางเภสัชกรรม สาขาการประเมินและติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาเป็นหลักสูตรเพื่อการรับรองสมรรถนะ มีระยะเวลาการเรียนรู้รวมจำนวน 465 ชั่วโมง ประกอบด้วยการสอนภาคทฤษฎีโดยการบรรยาย จำนวน 45 ชั่วโมง และการฝึกปฏิบัติในโรงพยาบาลจำนวน 420 ชั่วโมง

รายละเอียดการฝึกอบรม
1. ภาคทฤษฎี  การบรรยาย 45 ชั่วโมง โดยมีการบรรยายครอบคลุมเนื้อหาดังต่อไปนี้

2. ภาคปฏิบัติ  เป็นการฝึกปฏิบัติงานไม่น้อยกว่า 420 ชั่วโมง ประกอบด้วย การฝึกปฏิบัติงานด้านการติดตามและประเมินอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา โดยทำงานร่วมกับสหสาขาวิชาชีพ ได้แก่ แพทย์ พยาบาล เพื่อดูแลผู้ป่วยนอก ผู้ป่วยในโรงพยาบาล ทั้งผู้ป่วยผู้ใหญ่และผู้ป่วยเด็ก โรงพยาบาลลำปาง โดยกิจกรรมประจำวัน มีรายละเอียดดังนี้

*กิจกรรมการให้บริบาลทางเภสัชกรรมด้านการติดตามและประเมินอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาครอบคลุม รายละเอียดของกิจกรรมดังต่อไปนี้

1) ด้านเภสัชกรรมคลินิก
- การสัมภาษณ์และรวบรวมประวัติข้อมูลผู้ป่วยที่เกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา
- การติดตาม ประเมินและจัดการผู้ป่วยที่เกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา
- การให้ความรู้ และคำแนะนำแก่ผู้ป่วยที่เกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา
- การเขียนบันทึกประวัติผู้ป่วยแพ้ยาในโปรแกรมเวชระเบียนของโรงพยาบาล
- การนำเสนอกรณีศึกษาให้กับอาจารย์และทีมสหวิชาชีพที่ร่วมดูแลผู้ป่วย อย่างน้อย 4 กรณีศึกษา

2) ด้านการประสานงาน
- ระบบการจัดการเมื่อพบผู้ป่วยที่เกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา
- การเข้าถึงข้อมูลผู้ป่วยจากฐานข้อมูลโรงพยาบาล
- ห้องปฏิบัติการ ได้แก่ ระบบการส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ ระบบการรายงานและประสานข้อมูลทางห้องปฏิบัติการ
- ทีมสหวิชาชีพที่ร่วมดูแลผู้ป่วย ได้แก่
                    1)  พยาบาลห้องตรวจ/หอผู้ป่วย: การซักประวัติแพ้ยาหรือการคัดกรองผู้ป่วยแพ้ยา การติดตามอาการผู้ป่วย
                    2)  แพทย์ผู้รักษา: การปรึกษาการสั่งใช้ยา การประเมินอาการแพ้ยา และการจัดการผู้ป่วยที่มีประวัติ/สงสัยแพ้ยา
- คณะกรรมการของโรงพยาบาลที่เกี่ยวข้องกับการจัดการระบบยาและ/หรือการจัดการความเสี่ยงด้านยา ได้แก่ การรายงานผลการวิเคราะห์รายงานการเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา การนำเสนอมุมมองการจัดการเชิงระบบและการสื่อสารข้อมูล

3) ด้านการจัดการเชิงระบบ แบ่งเป็น 4 กิจกรรม ดังแสดงในตาราง

หมายเหตุ
1) หลักสูตรนี้มีระยะเวลาการฝึกอบรม 16 สัปดาห์ โดยเนื้อหาการอบรมทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติเทียบเท่าได้กับหน่วยกิตของวิทยาลัยเภสัชบำบัดแห่งประเทศไทย จำนวน 17 หน่วยกิต โดยแบ่งเป็น ภาคทฤษฎี 3 หน่วยกิต (หน่วยกิตละ 15 ชั่วโมง) และภาคปฏิบัติ 14 หน่วยกิต (หน่วยกิตละ 30 ชั่วโมง)
2) ผู้เรียนสามารถเก็บสะสมหน่วยกิตต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์ (Continuing Pharmacy Education, CPE) ของศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์ สภาเภสัชกรรม ได้จำนวน 45 หน่วยกิต ในส่วนของภาคทฤษฎีโดยการบรรยาย 45 ชั่วโมง